Mescid-i Âişe (Ten'îm)

Ten'îm neresidir?

Tenim olarak da yazılan Ten'îm, Mekke'nin Medine yolu üzerindeki Harem sınırıdır; sınırın dışında kalan bölgeye Hıll denir.

Harem'in sınır noktaları "alem" denilen işaretlerle belirlenmiştir. Diyanet'in Hac İlmihali'ne göre bu sınırları ilk kez Hz. İbrâhim belirlemiş, işaretler daha sonra Hz. Peygamber tarafından yenilenmiştir. Kutsal Topraklar Rehberi, ana yollar üzerindeki alemlerin açıklama yazılı duvar benzeri yapılar olduğunu belirtir.

Mescid-i Âişe'nin hikâyesi nedir?

Buradaki mescit, Hz. Âişe'nin Vedâ Haccı'ndan sonra kaçırdığı umreyi yapmak için Ten'îm'de ihrama girmesinin hatırasını taşır.

Diyanet'in Hac ve Umrede İrşad kitabına göre Hz. Âişe, Vedâ Haccı sırasında bir mazeret yüzünden hacdan önce yapacağı umreyi tamamlayamamış, Arafat'a çıkarak haccını bitirmişti. Kaçırdığı umreyi yapmak istediğinde Hz. Peygamber onu, umre ihramına girmesi için kardeşi Abdurrahman ile birlikte Ten'îm'e gönderdi (Müslim, Hac, 135-136). Bu hatıra üzerine yapılan cami, halk arasında Hz. Aişe Mescidi olarak da bilinir.

Ten'îm'den ihrama girmek zorunlu mu?

Hayır; Mekke'de bulunan kişi yeni bir umre için Harem sınırının dışındaki herhangi bir Hıll noktasında ihrama girebilir, Ten'îm bu noktaların en yakını ve en çok bilinenidir.

Diyanet'in Hac İlmihali, Harem'de bulunanların umre için Ten'îm ve Ci'râne gibi Hıll noktalarına çıkarak ihrama girdiğini belirtir; TDV de Hudeybiye'yi bu noktalar arasında sayar. Din İşleri Yüksek Kurulu, Ten'îm'i en çok bilinen ve daha faziletli yer olarak gösterir. TDV'ye göre ise fazilet konusunda mezhepler ayrılır: Hanefîler, Hanbelîlerin çoğu ve bazı Şâfiîler Ten'îm'i, Şâfiîler ile bazı Mâlikî ve Hanbelî âlimler Ci'râne'yi öne çıkarır.

Kurul'a göre Harem içinden ihrama girip tavafa başlayan kişiye Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre dem gerekir; tavaftan önce Hıll'e çıkıp orada niyet eder ve telbiye getirirse dem düşer. Ayrıntılar için mîkat ve ihram rehberimize bakabilirsiniz.

Kurul ayrıca, Harem'de bulunan birinin başka bir sebeple Ten'îm gibi bir Hıll noktasına gidip dönmesi hâlinde, hac ya da umre niyeti yoksa ihrama girmesinin gerekmediğini belirtir.

Ten'îm'e gitmeden önce nelere dikkat etmeli?

Ten'îm'de niyet edip telbiye getirdiğiniz anda ihrama girmiş olursunuz ve ihram yasakları o andan itibaren başlar.

Hanefî mezhebine göre ihramın farzları niyet ve telbiyedir. Gusül ve ihram örtüleri gibi hazırlıkları yola çıkmadan tamamlamak işinizi kolaylaştırır. Mescitte ihrama girdikten sonra Mescid-i Harâm'a dönüp tavaf, sa'y ve tıraşla umreyi tamamlarsınız; adımların ayrıntısı için umre rehberimize bakabilirsiniz.