Mekke · Ziyaret yeri
Ci'râne Mescidi
مسجد الجعرانة
Ci'râne, Mekke ile Tâif arasında, Harem sınırının dışında (Hıll bölgesinde) kalan bir yerdir. TDV'ye göre Huneyn Gazvesi'nin ganimetleri burada dağıtılmış, Hz. Peygamber de burada ihrama girerek umre için Mekke'ye gitmiştir. Buradaki mescit bu olayların hatırasına yapılmıştır.
- ≈ 30 dk ziyaret (tahmini)
Neden ziyaret edilir? Hz. Peygamber'in umre için ihrama girdiği yerlerden birini görmek ve isteyenlerin buradan umre ihramına girmesi için ziyaret edilir.
Ci'râne nerede?
Cirane olarak da bilinen Ci'râne, Mekke ile Tâif arasında, Harem sınırının dışındaki Hıll bölgesinde yer alır ve Mekke'de bulunanların umre için ihrama girdiği noktalardandır.
TDV'ye göre burada aynı adla anılan bir su kuyusu vardı. Diyanet'in Hac İlmihali, Tâif yönündeki Ci'râne'yi Harem'in Kâbe'ye en uzak sınır noktaları arasında sayar; bu yüzden Ci'râne, Kâbe'ye en yakın sınır olan Ten'îm'e göre daha uzaktadır.
Ci'râne'de ne oldu?
Huneyn Gazvesi'nde elde edilen ganimetler burada muhafaza edilip dağıtılmış, Hz. Peygamber de buradan ihrama girerek umre yapmıştır.
TDV'ye göre Huneyn'de Hevâzin ve Sakîf kabilelerinin kuvvetleri bozguna uğradıktan sonra Hz. Peygamber ganimetleri Ci'râne'de bırakıp Tâif'i kuşattı (8/630); kuşatmayı kaldırınca Ci'râne'ye dönerek ganimetleri taksim etti. Kutsal Topraklar Rehberi, Hevâzinliler Müslüman olarak gelirse ganimeti onlara iade etmeyi düşündüğü için taksimden önce bir süre beklediğini anlatır.
Diyanet kaynaklarına göre daha sonra Müslüman olduklarını bildiren Hevâzin heyetinin talebi üzerine esirler, ashabın rızası alınarak geri verildi. Hz. Peygamber'in süt kardeşi Şeymâ ile burada görüştüğü de kaydedilir. Huneyn Gazvesi, Kur'an'da Tevbe sûresinde (9/25-26) adıyla anılır.
Ganimetlerin taksiminden sonra Hz. Peygamber Ci'râne'de ihrama girip umre için Mekke'ye gitti; umresini tamamladıktan sonra yeniden Ci'râne'ye dönüp buradan Medine'ye hareket etti. TDV, bu umreyi Hz. Peygamber'in tamamladığı umreler arasında sayar ve hicrî 8. yılın zilkade ayına yerleştirir. Buradaki mescit, bu olayların hatırasına yapılmıştır.
Ci'râne'den umre için ihrama girilebilir mi?
Evet; Ci'râne, Ten'îm ve Hudeybiye gibi, Mekke'de bulunanların umre ihramına girdiği Hıll noktalarındandır.
TDV'ye göre bu noktalardan hangisinin daha faziletli olduğu konusunda mezhepler ayrılır: Şâfiîler ile bazı Mâlikî ve Hanbelî âlimler Ci'râne'yi, Hanefîler, Hanbelîlerin çoğu ve bazı Şâfiîler Ten'îm'i öne çıkarır; Mâlikîlerin çoğuna göre ise Ci'râne ile Hudeybiye arasında fazilet farkı yoktur. Din İşleri Yüksek Kurulu, Ten'îm'i en çok bilinen yer olarak gösterir. Kutsal Topraklar Rehberi, bazı âlimlerin Hz. Peygamber'in umresi sebebiyle buradaki mescitten ihrama girmeye önem verdiğini kaydeder.
Ci'râne ziyareti nasıl planlanır?
Ci'râne diğer ziyaret noktalarından uzakta olduğu için genellikle ayrı bir güzergâh olarak planlanır.
Buradan umre ihramına girecekseniz hazırlığınızı yola çıkmadan tamamlayın; niyet edip telbiye getirdiğiniz anda ihram yasakları başlar. Ardından Mescid-i Harâm'a dönüp tavaf, sa'y ve tıraşla umreyi tamamlarsınız; adımların ayrıntısı için umre rehberimize bakabilirsiniz.
Umre izni (tasrih) Nusuk platformu üzerinden alınır; yeni bir umreye niyetlenmeden önce uygulamadaki güncel kuralı kontrol edin. Mekke'deki diğer ihram noktaları ve mescitler için Mekke mescitleri ve mîkat noktaları sayfasına bakabilirsiniz.
Nasıl gidilir, nelere dikkat etmeli?
Mesafe kaynaklarda farklı verilir: TDV 9 mil, Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi 29 km der. Ten'îm'e göre daha uzaktır.
TDV'ye göre Harem'de bulunanların umre için ihrama girdiği yerler arasında hangisinin daha faziletli olduğu konusunda mezhepler ayrılır: Şâfiîler ve bazı Mâlikî ile Hanbelî âlimler Ci'râne'yi, Hanefîler ise Ten'îm'i daha faziletli görür.
Kaynaklar ve doğrulama
Son kontrol24 Eylül 2026
Tarihî ve dinî bilgiler Diyanet ve TDV İslâm Ansiklopedisi başta olmak üzere aşağıdaki kaynaklara dayanır; ziyaret koşulları değişebilir, gitmeden önce güncel durumu teyit edin.
- 01TDV İslâm Ansiklopedisi, "Cİ'RÂNE" maddesiTDV İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İslâm Ansiklopedisi)
- 02Kutsal Topraklar Rehberi – Hicaz Albümü (DİB Yayınları 669)T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
- 03Hac İlmihaliT.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
- 04OpenStreetMap — koordinatOpenStreetMap
- 05Wikidata — koordinatWikidata
- 06TDV İslâm Ansiklopedisi, "UMRE" maddesiTDV İslâm Araştırmaları Merkezi
- 07TDV İslâm Ansiklopedisi, "HUDEYBİYE ANTLAŞMASI" maddesiTDV İslâm Araştırmaları Merkezi
- 08Hac ve Umrede İrşad – Haccın Anlam DünyasıT.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
- 09Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar (Din İşleri Yüksek Kurulu)T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
- 10NusukSuudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı





