Mina

Mina nerede, sınırları neresi?

Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde yaklaşık 812 hektarlık bir alanı kaplayan hac mekânıdır.

Mina'nın Mekke tarafındaki sınırında büyük cemre, yani Akabe cemresi bulunur; Müzdelife ile arasında ise Muhassir vadisi yer alır. Kutsal Topraklar Rehberi'ne göre Hz. Peygamber, Arafat ve Müzdelife gibi ortak bir ibadet alanı olan Mina'nın özel mülkiyete konu olamayacağını bildirmiştir.

Adının kökenine dair kaynaklarda farklı açıklamalar vardır; bunlardan biri, Arapçada insanların toplandığı ya da kan akıtılan yere "minâ" denmesidir.

Hacda Mina'da neler yapılır?

Hacılar kurban bayramı günlerinde Mina'da şeytan taşlar, kurban keser ve tıraş olur.

Terviye günü (8 Zilhicce) Mina'ya gidip burada gecelemek sünnettir; ancak Diyanet'in Hac İlmihali, günümüzde izdiham nedeniyle hacıların doğrudan Arafat'a çıkarıldığını belirtir. Arafat ve Müzdelife'den sonra Mina'ya gelinir. Bayram günlerinde Mina'da kalmak Hanefîlere göre sünnet, diğer mezheplere göre vaciptir.

Taşlama, halk arasında şeytan taşlama yeri olarak bilinen cemerâtta yapılır. Hac İlmihali'ne göre küçük cemre Mescid-i Hayf tarafında, orta cemre onun Mekke yönündeki ilerisinde, büyük cemre ise Mina'nın Mekke tarafındaki sınırındadır. Bayramın ilk günü yalnızca Akabe cemresine yedi taş atılır; sonraki günlerde üç cemrenin her birine yedişer taş atılır. Dördüncü gün de Mina'da kalan toplam 70, üçüncü gün ayrılan (nefr-i evvel) toplam 49 taş atmış olur.

Kutsal Topraklar Rehberi, Hz. İbrâhim'in kendisini Allah'ın emrinden alıkoymak isteyen şeytanı bu üç yerde taşladığına dair rivayetin hadis kaynaklarında (Müsned, Hâkim, Beyhakî) geçtiğini kaydeder. Taşlama bu hatırayı yaşatır ve insanın şeytana karşı direnişini simgeler.

Hz. Peygamber Vedâ Haccı'nda kurbanını Mina'da kesmiştir. Bu yüzden hac kurbanının ve tıraşın Mina'da yapılması daha faziletli sayılmıştır.

Mina'da bugün neler görülür?

Mina'nın en belirgin görüntüsü, hac günlerinde hacıların konakladığı beyaz çadır kentidir.

Suudi Basın Ajansı'na göre bölgede 100 binden fazla sabit çadır vardır; teflon kaplı cam elyafından yapılan bu çadırlar ısıya ve alevlenmeye dayanıklıdır ve klimalıdır. Önceki on yıllarda çadırlar bez, ahşap ya da keçeden kurulur, hac bitince sökülürdü. Diyanet'e göre hac mevsimi dışında çadır kent boş durur.

Taşlama alanı da köklü biçimde değişti: izdihamı önlemek için 1975'te iki katlı hâle getirildi, 2005'teki izdihamın ardından çok katlı bir köprü olarak yeniden inşa edildi.

Mescid-i Hayf, küçük cemrenin hemen yanında, Sâih Dağı'nın eteğinde yer alır. Hz. Peygamber'in Vedâ Haccı sırasında çadırını kurduğu ve cemaatle namaz kıldırdığı yer sonradan mescide dönüştürülmüştür; bugün Mina'nın en büyük mescididir. Akabe cemresinin yakınındaki Mescid-i Bey'a ise Medineli Müslümanların hicretten önce Hz. Peygamber'e bağlılık sözü verdiği Akabe biatlarının hatırasını taşır.

Umre yolcusu Mina'yı nasıl ziyaret eder?

Umrede Mina'da yerine getirilen bir ibadet yoktur; burası ziyaret için görülür ve ziyaret edilmemesi umrede ya da sevabında bir eksiklik doğurmaz.

Mescid-i Hayf'ta da hac ve umre menâsikinden hiçbiri yapılmaz; burayı Vedâ Haccı'nın hatırasını taşıyan bir mescit olarak ziyaret edin.

Mina, Müzdelife ve Arafat arasında çalışan Meşâir Metrosu yalnızca hac mevsiminde, Zilhicce'nin 7'si ile 13'ü arasında hizmet verir; umre ziyaretinde bu hat kullanılamaz. Mekke'de şehir içi bir metro da 2026 itibarıyla hizmette değildir. Mina'yı Arafat ve Müzdelife ile aynı güzergâhta planlamak için Mekke ziyaret programı, diğer noktalar için Mekke ziyaret yerleri sayfasına bakabilirsiniz.