Peygamberimizin Doğduğu Ev

Peygamberimizin doğduğu ev neresidir, kime aitti?

Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi'ne göre Hz. Peygamber'in doğduğu ev, Ebû Tâlib mahallesinde, büyük dedesi Hâşim b. Abdümenâf'a aitti. Hâşim'in vefatıyla ev oğlu Abdülmuttalib'e miras kalmış, Abdülmuttalib mallarını çocukları arasında taksim ederken ev Abdullah'a (Hz. Peygamber'in babası) düşmüş, ondan da Hz. Muhammed'e intikal etmiştir. Aynı rehbere göre Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettikten sonra bu ev üzerinde herhangi bir hak talep etmemiş, Mekke'ye geldiğinde de bu evi kullanmamıştır.

Bu ev nasıl mescide, sonra kütüphaneye dönüştü?

Diyanet'in rehberine göre Abbâsî halifesi Mehdî-Billâh'ın eşi Hayzürân, Hz. Peygamber'in doğduğu evi tamir ettirerek mescide çevirmiştir. İki kubbeli bu mescidin içinde, Hz. Muhammed'in doğduğu kabul edilen alan önce kırmızı örtülü bir kulübe içine alınmış; 1296'da (hicrî) yapılan bir tamiratta bu alan bir kafes içine alınarak üzerine yeşil atlastan bir örtü örtülmüş, kubbeleri içten ve dıştan süslenmiştir.

Rehbere göre bu evin her yıl Rebîülevvel ayının 12. günü Mekke'de bulunanlarca ziyaret edilmesi âdetti. Osmanlı Sultanı II. Mustafa, Ramazan'ın 27. gecesinde Hz. Peygamber'in nübüvvetini, Rebîülevvel'in 12. gecesinde de doğumunu kutlamak amacıyla mevlit törenleri düzenlenmesini emretmiş ve bunun için tahsisat ayırmıştır; sonraki dönemde bu kutlamalar sadece 12 Rebîülevvel'de sürdürülmüştür.

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "Mekke" maddesi, Hz. Peygamber'in ve Hz. Ali'nin doğdukları evleri, şehrin yenilenmesi ve Harem-i Şerif çevresinin düzenlenmesi sırasında ortadan kaldırılan önemli mekânlar arasında sayar. Diyanet'in rehberindeki ayrıntı bu genel bilgiyle birlikte okunmalıdır: evin özgün hâli çok önceden mescide çevrilmiş, yapı tarih boyunca defalarca yenilenmiştir.

Bugün bu evin yerinde ne var?

Diyanet'in rehberine göre bu ev, Safâ ve Merve tepeleri arasındaki sa'y yerinin tam karşısında, Mina ve Azîziye'ye giden tünelin girişine yakın bir yerdedir ve 1379 (1959) yılından beri Mekke Kütüphanesi olarak hizmet vermektedir.

2027 Hac Bilgilendirme Broşürü'ne göre "Peygamber Efendimizin doğduğu ev" bugün de Diyanet'in hac organizasyonunda Mekke'de ziyaret edilen yerler arasındadır; broşürde bu yer Cin Mescidi, Cennetü'l-Muallâ, Nur Dağı (Hira Mağarası) ve Sevr Dağı ile birlikte sayılır.

Ziyaret ederken nelere dikkat etmeli?

Mekke Kütüphanesi'nin ziyaret saatleri, içeri girişin herkese açık olup olmadığı ve fotoğraf çekme kuralları bu yazı hazırlanırken resmî bir kaynaktan doğrulanamadı; gitmeden önce kafile başkanınızdan veya yerel görevlilerden teyit alın.

Mekâna uydurma bir fazilet atfetmekten kaçının; Diyanet'in diğer ziyaret yerleri için verdiği uyarı burada da geçerlidir: ziyaretin amacı tarihi hatırlamak ve ibret almaktır. Safâ-Merve arasında sa'y ederken bu noktanın tam karşısından geçersiniz; sa'y adımları için Sa'y Nasıl Yapılır? rehberimize, hemen yakındaki Dârü'l-Erkam ve Mekke'deki diğer ziyaret noktaları için Mekke'de Ziyaret Edilecek Yerler sayfamıza bakabilirsiniz.