Ravza-i Mutahhara (Mescid-i Nebevî)

Ravza-i Mutahhara tam olarak neresi?

Ravza-i Mutahhara, Mescid-i Nebevî'nin içinde, Hz. Peygamber'in minberi ile Hücre-i Saâdet arasında kalan bölümdür. Burası kabrin kendisi değildir: kabir, bu bölümün doğu tarafındaki Hücre-i Saâdet'in içindedir. Ziyaretçilerin sık karıştırdığı bu ayrımı baştan bilmek, mescit içinde yönünüzü bulmanızı kolaylaştırır.

Bölüm adını, Hz. Peygamber'in evi ile minberi arasının cennet bahçelerinden bir bahçe olduğunu bildiren hadisten alır (Buhârî, "Fadlü's-salât", 5; Müslim, "Hac", 500-502). Din İşleri Yüksek Kurulu'nun aktardığı lafızda, bu sözün devamında minberin Havz'ın üzerinde olduğu da belirtilir.

Ravza'nın özel konumu, Mescid-i Nebevî'nin genel faziletinden ayrı düşünülmelidir. Hz. Peygamber, bu mescitte kılınan bir namazın Mescid-i Harâm dışındaki diğer mescitlerde kılınan bin namazdan daha hayırlı olduğunu bildirmiştir (Buhârî, "Fadlü's-salât fî mescidi Mekke ve'l-Medîne", 1; Müslim, "Hac", 505-510). Din İşleri Yüksek Kurulu bu faziletin yalnızca Ravza'ya ait olmadığını, sonradan genişletilen kısımlar dahil mescidin tamamını kapsadığını vurgular.

Ravza'da neler görülür?

Kutsal Topraklar Rehberi'ne göre Ravza, Mescid-i Nebevî'nin bütün imarlarında olduğu gibi Sultan Abdülmecid döneminde ve 1984-1994 genişletmesinde de eski hâliyle korunmuştur. Bölümde İslâm'ın ilk dönemine ait hatıraları taşıyan, her birinin ayrı bir adı olan sütunlar bulunur. Üstüvânetü Âişe, Üstüvânetü't-Tevbe, Üstüvânetü'l-Vüfûd ve Üstüvânetü't-Teheccüd bunların başlıcalarıdır; adları sütunların üzerinde yazılıdır.

Hz. Peygamber önce bir hurma kütüğüne yaslanarak cemaate hitap etmiş, daha sonra kendisi için ahşap bir minber yapılmıştır. Bugün yerinde duran mermer minber, Osmanlı Sultanı III. Murad'ın 1590'da hediye ettiği minberdir. Memlük Sultanı Kayıtbay'ın 1483'te gönderdiği önceki mermer minber ise Kubâ Mescidi'ne nakledilmiştir.

Hz. Peygamber'in namaz kıldırdığı yere Ömer b. Abdülazîz, Medine valiliği sırasında bir mihrap yaptırmıştır. Diyanet'in rehberleri bu mihrabın Mihrâb-ı Nebî adıyla bilindiğini belirtir.

Hücre-i Saâdet, Hz. Peygamber'in son günlerini geçirdiği ve vefat ettiği Hz. Âişe'nin odasıdır. Hz. Peygamber burada defnedilmiş, Hz. Ebû Bekir ile Hz. Ömer de vasiyetleri üzerine aynı yere defnedilmiştir. Hücrenin üzerindeki kubbe tek bir yılda ortaya çıkmış değildir: TDV'ye göre Kalavun döneminde 678'de (1279) kurşunla kaplanmış, yeşile boyanması ise II. Mahmud döneminin 1813-1837 yılları arasındaki imarına denk gelir. Kubbe bu renginden dolayı Kubbetü'l-Hadrâ (Yeşil Kubbe) diye anılır.

Nusuk randevusunda ziyaret günü nelere dikkat etmeli?

Ravza'ya yalnızca Nusuk uygulamasından alınan randevuyla girilir; eski rehberlerde geçen başka uygulamalar artık bu iş için kullanılmıyor. Randevunun nasıl alınıp onaylanacağı bu sayfanın pratik bilgiler bölümünde yer alıyor. Burada ziyaret günü işinize yarayacak noktaları topladık:

• Suudi e-Devlet portalına göre QR kod kapıda okutulur ve randevu saati geçen ziyaretçiler içeri alınmaz. Kapıya erken gidin.
• Erkekler ve kadınlar farklı saatlerde ve farklı kapılardan alınır. Kadınlar için güncel saat aralığını Nusuk'ta görürsünüz; saatler dönemsel olarak değiştiği için burada sabit bir saat vermiyoruz.
• Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi, kadın ziyaretçilere girişte kadın görevlilerce çanta ve üst araması yapıldığını, bundan tedirgin olunmaması gerektiğini hatırlatır.
• Aynı rehber, mescitteki Diyanet görevlilerinin yönlendirmelerine uyulmasını ister.
• Çocuklarla ilgili güncel kuralı da randevudan önce Nusuk'tan kontrol edin.

Ravza ve Hücre-i Saâdet ziyaretinde adab

Diyanet'in rehberleri, Hz. Peygamber'e hayattayken nasıl saygı gösterilmesi gerekiyorsa vefatından sonra da aynı saygının gözetilmesini ister. Buna göre mescitte ve kabrin yanında yüksek sesle konuşulmaz, başkaları rahatsız edilmez, kabre fazla yaklaşılmaz. Duvarlarına el ve yüz sürülmez, sırtla ya da göğüsle yaslanılmaz, etrafında tavaf edilmez.

Hac İlmihali'nin tarif ettiği sıra şöyledir: mescide sağ ayakla girilir, kerahet vakti değilse iki rekât tahiyyetü'l-mescid kılınır. Bu namaz imkân varsa Ravza'da, yoksa mescidin uygun bir yerinde kılınır. Ardından kabr-i şerife doğru ilerlenir, yüz kabre dönük olarak Hz. Peygamber'e selam verilir ve dua edilir. Biraz ilerleyince Hz. Ebû Bekir'e, sonra Hz. Ömer'e selam verilir. Size başkasının selamı emanet edildiyse onu da bu sırada iletebilirsiniz.

Ravza'da kalabalık yoğundur. Diyanet, bir an önce Ravza'ya ulaşmak için koşuşturmaktan ve başkalarını incitecek davranışlardan kaçınılmasını, izdihama yol açmadan sükûnet ve vakarla hareket edilmesini öğütler. Görevlilerin belirlediği akışa ve süreye uyun.

Randevu bulamazsanız ne olur?

Din İşleri Yüksek Kurulu, Medine'de bulunanların mümkünse Ravza'da, imkân yoksa Mescid-i Nebevî'nin herhangi bir yerinde namaz kılmalarını ve kabr-i saâdeti ziyaret etmelerini tavsiye eder. Kurul'a göre âlimler Hz. Peygamber'in kabrini ziyaret etmeyi en faziletli mendup davranışlardan saymıştır; yine de bu ziyaret de Ravza'da namaz da umrenin bir parçası değildir.

Kurul, halk arasında yaygın olan "kırk vakit" inancına dayanak gösterilen rivayetin sıhhatinin hadis âlimlerince tartışmalı bulunduğunu da belirtir. Kalış süreniz yetiyorsa sayı hesabı yapmadan namazlarınızı cemaatle Mescid-i Nebevî'de kılmanız, programınız kısaysa bunu bir eksiklik saymamanız önerilir.

Ravza'yı Medine'deki diğer duraklarla birlikte planlamak için Medine ziyaret programı sayfasına, mescidin hemen yanındaki mezarlık için Cennetü'l-Bakî sayfasına bakabilirsiniz.